Herinneringen zonder verhaal

Over muziek die deuren opent naar kamers die ik niet meer kan zien

Niet iedere herinnering komt terug als een scène.

Sommige hebben geen kamer, geen gezicht, geen datum en geen woorden. Ze laten alleen iets achter: een druk op mijn borst, een diep en plotseling verdriet dat me overvalt, het raakt me diep voordat ik begrijp waarom. Mijn verstand zoekt naar een ingang, een reden, maar die is er niet.

Scarlet Ribbons van The Cats en Après toi van Vicky Leandros zijn twee voorbeelden, maar er zijn er meer. Ik zet ze op en er gebeurt meteen iets, nog voordat ik ergens aan denk. Een diep verdriet borrelt omhoog en de tranen stromen. Ik kan er niets aan vastmaken. Het is er gewoon en zoekt een uitweg via mijn tranen en de pijn in mijn borst. Geen beeld van een kamer of een persoon. Niet eens de zekerheid dat die liedjes werkelijk met iets specifieks verbonden zijn geweest. Er is geen verhaal. Er is alleen die onmiddellijke, diepe reactie, die er al is voordat ik iets begrijp.

Het zijn niet eens liedjes die bij elkaar passen. Het ene raakt iets heel anders aan dan het andere. Er ligt dus waarschijnlijk niet één vergeten tafereel onder allebei verborgen. Het is iets losser dan dat. Iets diffuser. Alsof niet een gebeurtenis werd bewaard, maar een gevoel zonder de woorden erbij.

Daar zit de vreemde ongelijkheid tussen hoofd en gevoel. Mijn hoofd zegt: ik weet van niets. Mijn lichaam zegt: ik herken dit. Twee stemmen in één mens, en ze zijn het niet eens.

Mijn hoofd heeft het verhaal niet bewaard. Iets anders in mij blijkbaar wel. Misschien ligt er geen vergeten tafereel op me te wachten, maar alleen een oud gevoel dat ooit zonder woorden werd opgeslagen. Misschien is dat juist de kern: niet alles hoeft alsnog een verhaal te worden om werkelijk invloed te hebben gehad.

Maar ik ben ik, en dan wil ik het tóch weten. Dus zoek ik op wanneer die nummers zijn uitgebracht. Wat blijkt: het waren allebei jaren waarin gebeurtenissen plaatsvonden die diepe invloed hebben gehad op de rest van mijn leven. Dat bewijst niets. Maar bijzonder is het wel.

Wat nooit een verhaal kreeg, kan 63 jaar later nog altijd naklinken.