Hou je mond

Hoe je steeds verder de connectie verliest met de wereld om je heen maar je er vooral niets van mag vinden

Ik weet het niet hoor, misschien is het mijn leeftijd, ik ben 63. Het gekke is dat ik in mijn hoofd nog prima mee kan met de wereld , de technologie, de ontwikkelingen. Ik vind heel veel dingen interessant en nee dan heb ik het niet over geraniums of breipatronen of koffie bij de buren. Sterker nog, dat laatste doe ik nooit. Ik merk dat ik me steeds minder thuis voel bij een groot deel van de mensen in deze wereld. Dat is niet omdat ik de wereld niet begrijp maar misschien juist omdat ik haar wel begrijp. Dat bedoel ik niet aanmatigend alsof ik alle wijsheid in pacht heb, dus denk niet “ daar heb je er weer zo één”. Want niets is minder waar. De denkbeelden, de nihilistische instelling van veel jonge mensen, de oppervlakkigheid, het niet meer zelf nadenken maar je wereldbeeld laten bepalen door betaalde influencers of talkshow presentators. Of de door Nederland zo bejubelde (vaak zelfbenoemde) experts.

Maar wat me nog het meest dwars zit is dat een afwijkende mening – mensen die gewoon hardop denken, zelf denken, kritische vragen durven te stellen – hun mond maar houden. Want op afwijken van de algemene consensus staan tegenwoordig strenge maatschappelijke ‘straffen’. Zowel op social media als daarbuiten. Ik las gisteren nog een stukje over een docent die een leerling had uitgemaakt voor ‘vet varken’ Ik ga ervan uit dat de docent boos was op dat moment en zich heeft laten gaan. Niet chic uiteraard en een stevig gesprek met degene die het voor de kiezen had gekregen was netjes geweest. Een excuus met een bos bloemen voor de persoon in kwestie was ook op z’n plek geweest. Maar nee, dat was niet voldoende. De docent in kwestie werd ontslagen. Ik bedoel maar. Nogal een heftige uitkomst die naar mijn mening best anders opgelost had kunnen worden.

En dit is precies waar ik het over heb. We leven in een tijd waarin één uitglijer, één verkeerde zin, één verkeerde mening die niet in het heersende plaatje past, je reputatie, je baan, je sociale leven of soms nog erger kan kosten. Niet omdat dat wat je zei zo verschrikkelijk was, een paar jaar geleden nog zou de massa zijn wenkbrauwen opgetrokken hebben en overgaan zijn tot de orde van de dag. Maar de ruimte voor nuance, voor menselijke fouten, voor een afwijkende mening wordt met de dag kleiner en benauwender.

Ik ben iemand die altijd het hart op de tong heeft gehad. Ik zeg wat ik denk, heb ik altijd gedaan. Dat doe ik niet om mensen te kwetsen want mijn mening is mijn mening en niet meer dan dat. En daar heb ik recht op, vrijheid van meningsuiting. Althans, dat was altijd zo. Ja maar Suus, je kan toch niet zomaar alles zeggen? Sommige dingen zijn strafbare uitlatingen. Ja dat klopt ook, sommige uitlatingen waren terecht strafbaar, vanuit menselijke normen en waarden alleen al, weten wat goed en kwaad is.

Maar dat is niet meer de graadmeter vandaag de dag. Vandaag is het zo dat als een mening onwenselijk is dan maken we die bij te weinig pressiemiddelen om die te onderdrukken gewoon strafbaar. Het doel heiligt de middelen toch?

In mijn woordenboek heet dat misbruik van de macht. Macht die er is vanuit de politieke macht of macht die groepen mensen zich toe-eigenen op momenten dat het hun uitkomt.

Ik ben ervan overtuigd dat zwijgen ook een keuze is – maar niet altijd de meest eerlijke. Want als iedereen alleen nog maar zegt wat geaccepteerd is binnen de samenleving, wat zegt dat dan over ons?

Waar is dan die vrijheid van meningsuiting die in politiek Den Haag altijd zo bejubeld wordt als een zwaar bevochten en verkregen waarde in Nederland? Wat ons land zo ‘gaaf’ maakt?


Om maar met een lekker uitgeholde term te eindigen die men te pas en te onpas gebruikt in de politiek maar in dit geval zeker wel inhoud heeft – ik vind het ‘onacceptabel’. Dus hoe gaan we hiermee om? Ik heb geen pasklaar antwoord wat werkt voor iedereen op deze vraag.

Ik heb alleen het antwoord wat werkt voor mij; ik hou mijn mond niet.